ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ: ಉಡುಪಿಯ ದಂತಕಥೆಯಾದ ಹಸಿರು ಬದನೆಕಾಯಿ

ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ: ಉಡುಪಿಯ ದಂತಕಥೆಯಾದ ಹಸಿರು ಬದನೆಕಾಯಿ
ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ, ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತರಕಾರಿಯೊಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ‘ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ’ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಹಸಿರು ಬದನೆಕಾಯಿ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಇದಕ್ಕೆ ‘ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಬಂತು?
ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಬದನೆಕಾಯಿಯ ಉಗಮವು ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮಟ್ಟೂ ಗ್ರಾಮದ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತ ರೈತ ತಾನು ಬೆಳೆದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ವಾದಿರಾಜರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅದರ ದಿವ್ಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು, ಮಟ್ಟೂ ಗ್ರಾಮದ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ‘ನೈವೇದ್ಯ’ ವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಮೊದಲ ಫಸಲನ್ನು ಮಠಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ:
ಮಟ್ಟೂ: ಇದು ಈ ಬದನೆಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು.
ಗುಳ್ಳ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಗುಳ್ಳ’ ಎಂದರೆ ಗುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಗೋಲಾಕಾರದ ಎಂದರ್ಥ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಟ್ಟೂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗುಂಡಾದ ಬದನೆಕಾಯಿಯೇ ‘ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ’.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತಿಮ ರುಚಿ
ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ ಏಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಶೇಷ? ಇದರ ಅನನ್ಯತೆಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI Tag): ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳಕ್ಕೆ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಲಭಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮಟ್ಟೂ ಗ್ರಾಮದ ಮಣ್ಣು, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ: ಇವು ಗುಂಡಾಗಿರುತ್ತವೆ, ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳುಗಳಿರುವುದು ಇದರ ಗುರುತು.

ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ಇದು ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿ, ಅದ್ಭುತವಾದ ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳದ ಖಾದ್ಯಗಳು
ಉಡುಪಿಯ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳಕ್ಕೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವಿದೆ:

ಉಡುಪಿ ಸಾಂಬಾರ್: ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳದ ಸಾಂಬಾರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಉಡುಪಿಯ ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಾಧನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಗುಳ್ಳ ಸಜ್ಜಿಗೆ/ಭರ್ತಾ: ಸುಟ್ಟ ಬದನೆಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಈ ಖಾದ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ರುಚಿಕರ.

ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ: ಮಸಾಲೆ ತುಂಬಿ ಮಾಡುವ ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ ಚಪಾತಿ ಅಥವಾ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೊಗಸಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ತಂಬುಳಿ ಮತ್ತು ಪಲ್ಯ: ಇದರ ಮೃದುವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿದೆ.

ಸೀಸನ್ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯತೆ
ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ, ಅಂದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ ಕೇವಲ ಒಂದು ತರಕಾರಿಯಲ್ಲ; ಇದು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಗಮ. ನೀವು ಆಹಾರ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಉಡುಪಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಈ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರ ‘ಮಟ್ಟೂ ಗುಳ್ಳ’ದ ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಸವಿಯಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ.